Sluiten
Thuis in
uw dossier

Angst geen goede raadgever

25-10-2017

Hormonen hebben niet zo’n goede naam. De hormonen die ons eigen lichaam aanmaakt niet, maar ook over hormoontherapie, van anticonceptiepil tot het behandelen van overgangsklachten, bestaan veel negatieve ideeën. Toch kunnen hormonen voor een scala aan aandoeningen verlichting geven of een oplossing zijn. Gynaecoloog Esther Kuijper neemt graag de angst voor hormonen weg die ze bij veel patiënten bemerkt.

De patiënten van Kuijper zijn vrouwen in alle levensfasen. En in allelevensfasen kunnen behandelingen met hormonen een oplossingzijn voor gynaecologische aandoeningen. Kuijper ziet veel jonge vrouwen op haar spreekuur met geen of een onregelmatige cyclus. Blijft de menstruatie standaard langer dan vijf weken uit, dan kan er sprake zijn van polycysteus ovarium syndroom (PCOS). Kuijper: “De anticonceptiepil is voor hen vaak een uitkomst, maar het is wel symptoombestrijding omdat de zo opgewekte cyclus ophoudt als ze stoppen met de pil, bijvoorbeeld als de vrouw kinderen wil. Een behandeling gericht op een regelmatige ovulatie is dan de aangewezen weg.”

Doorslikken aangeraden

Ook endometriose is een vaker voorkomende aandoening, met klachten als pijnlijke menstruaties. Het is moeilijk vast te stellen omdat alleen een kijkoperatie uitsluitsel geeft, waaraan ook risico’s kleven. Als door het doorslikken van de pil de klachten minder worden dan is de kans groot dat het inderdaad om endometriose gaat. Om de bloedingen te stoppen is het doorslikken van de pil noodzakelijk, legt Kuijper uit. “Ik hoor heel vaak dat mensen dat niet willen omdat het bloed zich zou ophopen in het lichaam. Mensen weten vaak niet dat het baarmoederslijmvlies steeds dunner wordt als je de pil doorslikt. Er hoopt zich dus geen slijmvlies op, het wordt gewoonweg niet opgebouwd. Doorslikken is dus prima en moet echt aangeraden worden bij de behandeling van endometriose. Overigens is het hormoonspiraal een goed alternatief; ook daarvan wordt het baarmoederslijmvlies zo dun dat de maandelijkse bloedingen minder worden of zelfs verdwijnen.”

Tijd om te wennen

De angst voor de anticonceptiepil wordt ook gevoed door andere mogelijke gevolgen als stemmingswisselingen en migraine. Kuijper hoort het regelmatig. “Belangrijk is dat de vrouw minimaal drie maanden de pil slikt voordat ze een besluit neemt. Het lichaam moet eraan wennen. Een vrouw die op de weegschaal schrikt van twee kilo erbij, moet weten dat het vocht is dat ze vasthoudt, dat ze ook weer kwijt zal raken. Daar is wat geduld voor nodig.” Klachten zoals migraine of stemmingswisselingen treden vaak op in de stopweek en kunnen verdwijnen door het doorslikken van de pil. De minipil is een lichte pil, als alternatief voor vrouwen die hinder ondervinden van de andere anticonceptiepillen, maar die vereist een strikte inname. Wie afwijkt van het vaste tijdstip wordt zeer waarschijnlijk geconfronteerd met een doorbraakbloeding en onbetrouwbaarheid van de pil als anticonceptiemiddel.

Verlichting bij overgangsklachten

Overgangsklachten worden meestal in deeerste lijn behandeld. Als dat niet voldoendesoelaas biedt, belanden vrouwen ook in de perimenopauze bij Kuijper in de spreekkamer, vanwege stemmingswisselingen, gewrichtsklachten, vaginale droogte, nachtzweten of de bekende opvliegers. Voor deze vrouwen kan een therapie met hormonen veel verlichting geven maar ook hier speelt angst voor de gevolgen een grote rol. Inmiddels zijn er talloze onderzoeken geweest naar de gevolgen van hormoontherapie en zijn er verschillende metaanalyses gedaan. Kuijper: “De risico’s die er zijn, gelden met name voor vrouwen ouder dan 60 jaar en vrouwen die meer dan vijf jaar geleden hun laatste menstruatie hadden. Voor vrouwen voor wie dat niet geldt, kunnen we hormonen dus veilig voorschrijven.” Kuijper krijgt vaak de vraag of een hormoonpleister niet beter is dan andere toepassingen. “Alle soorten toepassingen met hormonen zijn voor vrouwen in de overgang veilig. Wel weten we dat we naast oestrogenen ook een progesteron moeten gegeven als vrouwen nog een baarmoeder hebben.” De iets verhoogde kans op trombose door hormoontherapie geldt voor iedere vrouw en iedere vrouw moet de afweging maken of ze dat risico accepteert. “Alleen de vrouw zelf kan overigens bepalen hoe veel last ze heeft van overgangsverschijnselen en of hormonen een optie zijn. Maar zet daarbij je angst opzij.”