Sluiten
Thuis in
uw dossier

Inzetbaarheid-scan geeft reëel beeld personeelstekort

15-3-2019

De ontwikkeling van generatiebeleid is een afspraak uit de cao voor het ziekenhuispersoneel. Inmiddels heeft ruim de helft van de ziekenhuizen, revalidatiecentra en categorale instellingen een dergelijke regeling of is bezig er één te ontwikkelen, zo blijkt uit onderzoek van de Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen (StAZ). Een van de ziekenhuizen is het Spaarne Gasthuis. Sinds 1 januari hebben zij een generatieregeling, maar zij voeren het generatiebeleid verder door dan anderen. De afspraken in de cao zijn volgens het Spaarne Gasthuis exclusief toegeschreven aan de oudere werknemer, terwijl elke generatie eigen kenmerken en vraagstukken op het gebied van inzetbaarheid en behoeften heeft.

Vicieuze cirkel doorbreken

Het idee van een generatiebeleid is dat werkgevers en werknemers samen afspraken maken om de arbeidsduur aan te passen om zo langdurige of definitieve uitval van oudere werknemers te voorkomen. Werkgevers betalen door, terwijl de werknemer minder gaat werken. Tegelijkertijd ontstaat ruimte om de contracten van jonge medewerkers te vergroten of nieuwe jonge medewerkers te laten instromen. ‘Met een generatiebeleid doorbreken we een vicieuze cirkel’, zegt Steven Burgmeijer, manager HR bij Spaarne Gasthuis. ‘Door tekorten neemt de werkdruk toe en daarmee ook de werkstress, terwijl het werkplezier steeds meer afneemt. Vervolgens neemt de uitval als gevolg van het ziekteverzuim toe en vertrekken steeds meer medewerkers, waardoor de tekorten nog verder toenemen. We hebben daarom besloten dat het tekort aan personeel door deze vicieuze cirkel in ieder geval niet verder mag oplopen.’

Verwachtingsmanagement

Het HRM-beleid van Spaarne Gasthuis richt zich daarom op het behouden van personeel en dat doen ze door te kijken wat mensen nodig hebben, facilitair, maar bijvoorbeeld ook als het gaat over de balans werk-privé. Ze gaan het gesprek aan met mensen en inventariseren de behoeften die ze vervolgens ziekenhuisbreed uitrollen. ‘Jonge mensen hebben behoefte aan kennis en ontwikkeling, maar toch ook nog steeds aan zekerheid’, zegt Burgmeijer. ‘Daarom vertellen we mensen die in opleiding zijn eerder dat ze kunnen blijven. Het gaat om verwachtingsmanagement.’

Zicht op inzet

Dat verwachtingsmanagement gaat ook de andere kant op. Spaarne Gasthuis wil ook weten wat ze van de medewerkers kunnen verwachten. Burgmeijer: ‘Als iemand meer kan werken in een bepaalde levensfase, dan willen we dat graag weten. En als iemand eerder wil stoppen met werken, willen we dat ook op tijd weten. Zo kunnen we ook zorgen voor voldoende opleidingsplaatsen. Het gaat erom dat we zicht willen krijgen op de inzetbaarheid in de brede zin, zodat we dat kunnen koppelen aan onze personeelsplanning.’

Claim op oude aanstelling

Een voorbeeld daarvan is het vertekende beeld van ouderschapsverlof. Bij ouderschapsverlof houden medewerkers een claim op hun oude aanstelling. Maar uiteindelijk blijven deze medewerkers vaak minder werken, ook al zijn de kinderen groter. ‘Het probleem is dat ik bij het aannemen van nieuwe mensen door de afdeling financiën gewezen wordt op dat een deel van de medewerkers die ouderschapsverlof hebben nog aanspraak kunnen maken op hun oude uren. Dat zou er in de toekomst voor kunnen zorgen dat er teveel personeel is. Dat is helemaal niet zo’n gekke gedachte, want twee jaar geleden was er nog sprake van een overschot. Het gaat om realistische verwachtingen en daar op sturen.’

Inzetbaarheid-scan

Om die realistische verwachtingen te bemachtigen, heeft het Spaarne Gasthuis een inzetbaarheid-scan en –portaal ontwikkeld voor alle medewerkers. Het jaargesprek moet vooral gaan over persoonlijke omstandigheden en wat een medewerker nodig heeft om het werk goed te kunnen doen. Uit zo’n scan kan bijvoorbeeld komen dat kinderopvang belangrijk is voor een medewerker. Spaarne Gasthuis bekijkt dan hoe ze daarin kunnen faciliteren. Inmiddels blijkt dat niet veel mensen deelnemen aan de generatieregeling. ‘Ik vraag me dan af waarom ze geen gebruik willen maken van de regeling. Toch heeft de regeling wel waarde, want het is in ieder geval een aanknopingspunt voor een goed gesprek over inzetbaarheid.’

Bij het Spaarne Gasthuis staan op dit moment 43 vacatures open. Het ziekteverzuim ligt rond de 5,5 procent. Op afdelingen waar te weinig personeel is, ligt dat verzuim hoger.

Dit artikel verscheen op 15 maart 2019 in de Zorgvisie.