Sluiten
Mijn
Spaarne
Gasthuis

Wees extra alert op uitdroging bij ouderen

26-7-2019

Door Bob van Deelen

Klinisch geriater

Het is warm; heel warm. Voor een hoop mensen een excuus om de koelbox vol te laden en aan het water te genieten. Maar de hoge temperaturen van de afgelopen dagen zijn niet voor iedereen aangenaam. Vooral voor kwetsbare groepen zoals ouderen brengt zomers weer ook risico’s met zich mee. Eén daarvan is uitdroging.

Een oudere vrouw drinkt water uit een flesje op een warme dag.

Uitdroging is het gevolg van een verstoorde balans tussen vochtverlies en vochtinname. Als je veel vocht verliest, bijvoorbeeld door te zweten, maar dit niet aanvult door te drinken, loop je risico. Bij ouderen is dit risico een stuk hoger. “Bij een gezond, volwassen persoon bestaat ruim de helft van het lichaamsgewicht uit water. Bij ouderen ligt dit een stuk lager. Ze hebben dus minder water ‘op voorraad’”, aldus Bob van Deelen, klinisch geriater in het Spaarne Gasthuis.

Combinatie van factoren

Van Deelen krijgt zeker in de zomer regelmatig te maken met ouderen met uitdrogingsverschijnselen. De vochtbalans bij ouderen raakt dan makkelijker verstoord. “De dorstprikkel bij ouderen is lager, hun nieren houden minder water vast en veel van hen gebruiken vochtafdrijvende medicijnen – plastabletten. Daarnaast bestaat soms de angst om vaak naar het toilet te moeten en willen ze de omgeving niet tot last zijn. Het is dus sowieso lastig voor ze om genoeg vocht binnen te krijgen. In combinatie met de hitte zorgt dit voor een verhoogd risico op uitdroging.”

Herkennen

Ouderen die last hebben van uitdroging kunnen allerlei klachten hebben. “Traagheid, misselijkheid, sufheid, verwardheid, hoofdpijn, duizeligheid of vallen. Toch hebben ze het niet altijd zelf in de gaten.” Als verzorger of naaste kun je op een aantal zaken letten. “Een droge tong, een droge huid of ingezonken ogen in de oogkassen, bijvoorbeeld. Ook als het gedrag of de spraak anders is dan normaal, kan dit wijzen op uitdroging. Je kunt ook bepaalde factoren meten, zoals gewicht en bloeddruk. Ouderen kunnen wel meer dan een kilo afvallen in een dag als gevolg van uitdroging. De bloeddruk wordt lager en de hartslag hoger.”

Voorkomen

Natuurlijk zijn er manieren om uitdroging tegen te gaan. “Luchtige kleding en een omgevingstemperatuur van ongeveer 23 graden is ideaal. En natuurlijk genoeg drinken. Een oudere heeft zo’n 1,7 liter vocht nodig op een dag. Dit betekent niet alleen maar glazen water; thee, melk, yoghurt of fruit zijn ook goede bronnen van vocht. Het beste is om door de dag heen in kleine hoeveelheden te drinken en te eten. Zorg verder voor genoeg zout. Dat helpt het lichaam om vocht vast te houden.”

Wat te doen?

Herkent u bovenstaande symptomen en vermoedt u uitdroging bij uzelf, een naaste of een andere oudere? Pas dan zoveel mogelijk van de genoemde maatregelen toe en haal er een arts bij. Deze kan dan bepalen wat de juiste volgende stap is.