Sluiten
Mijn
Spaarne
Gasthuis

Zorg beter maken met onderzoek

20-9-2019
Profielfoto kinderarts Marlies van Houten

Door dr. Marlies van Houten

Kinderarts

Bron: HIK magazine september 2019

Marlies van Houten behaalde haar artsendiploma in 1995 bij de Rijks Universiteit Groningen. In Utrecht specialiseerde zij zich als kinderarts. Sinds 2004 werkt Van Houten bij het Spaarne Gasthuis en houdt zij zich, naast kindergeneeskunde, als Principal Investigator bezig met het uitvoeren van verschillende onderzoeken.

“Toen ik 10 jaar was, heb ik in het ziekenhuis gelegen met een gecompliceerde blindedarmontsteking. In die tijd werd er een rode B op de deur geplakt, wat ‘besmettelijkheid’ betekende. Dat intrigeerde me heel erg en op die leeftijd vond ik de zorg rondom het kind heel interessant. Vanaf toen wist ik dat ik kinderarts wilde worden. Ik heb hard moeten werken om te komen waar ik nu sta, maar het belangrijkste is: als je iets heel graag wilt, dan lukt het!”

Luchtweginfecties bij kinderen

“Infectieziekten hebben altijd al mijn interesse weten te wekken. Zo ben ik in 2001 gepromoveerd op antibioticagebruik in de kindergeneeskunde en werk ik samen met collega’s van het Wilhelmina Kinderziekenhuis, het RIVM en The University of Edinburgh naar onderzoek van het luchtwegmicrobioom van kinderen. Iedereen draagt talloze virussen en bacteriën met zich mee, wat tezamen ook wel het microbioom wordt genoemd. Van sommige virussen en bacteriën kan je ziek worden, maar dat geldt niet voor iedereen. Waarom is dat zo?”

In het onderzoek zijn alle bacteriën en virussen die aanwezig zijn in de neuskeelholte van ruim 150 kinderen met luchtweginfecties, vergeleken met die van meer dan driehonderd gezonde kinderen. “We hebben gekeken naar de combinaties van alle virussen en bacteriën, waardoor we konden verklaren waarom sommige kinderen wel een luchtweginfectie hadden ontwikkeld en anderen niet.”

“Nu wordt bij een diagnose altijd gesproken over symptomen die passen bij een bacteriële infectie of een virale infectie, maar aan de hand van de resultaten van het onderzoek lijkt het erop dat de onderverdeling tussen een bacteriële en virale luchtweginfectie niet zo strikt kan worden gemaakt. De oorzaak van luchtweginfecties lijkt eerder een samenspel te zijn tussen bacteriën en virussen. Deze bevindingen hebben mogelijk ook gevolgen voor de behandeling van luchtweginfecties en de medicijnen die daarvoor worden voorgeschreven. Zodoende ontstaan weer nieuwe onderzoeken.”

De herfst staat voor de deur…

Een ander onderwerp waar Marlies’ interesses liggen, is vaccinaties. “Er worden veel vaccinaties gegeven in Nederland, dus het is belangrijk om te kijken hoe je het vaccinatieprogramma zo optimaal mogelijk kunt maken.” Sinds juli 2019 houdt Marlies zich onder andere bezig met het VITAL-onderzoek in samenwerking met het RIVM. Het doel van dit onderzoek is te achterhalen welke invloed leeftijd en veranderingen die ontstaan met veroudering hebben op de afweerreactie na onder meer de griepvaccinatie.

“Niet iedereen veroudert even snel. Daarom willen we onderzoeken of er kenmerken te vinden zijn die voorspellen of het afweersysteem minder snel of juist sneller veroudert. Uiteindelijk willen we deze informatie gebruiken om vaccinatieprogramma’s te verbeteren, zodat je ook op hogere leeftijd zo goed mogelijk beschermd bent tegen infectieziekten. Na het werven van deelnemers gaat het onderzoek in september echt van start! Het Spaarne Gasthuis focust zich met dit onderzoek op de leeftijdsgroep 65+ en bij het UMCU Utrecht en het RIVM worden de jongere leeftijdsgroepen geïncludeerd. Doordat we kijken naar de verschillen en wat maakt dat de ene persoon anders reageert dan de ander, willen we ervoor zorgen dat er op de lange termijn gepersonaliseerd gevaccineerd kan worden.”

“Teamwork is ontzettend belangrijk”

“Met het uitvoeren van deze onderzoeken, hopen we de gezondheidszorg steeds beter te maken, de patiënt nog beter te behandelen en zodoende de kwaliteit van de zorg te verhogen. Het is mooi om hier door middel van onderzoek een steentje aan bij te kunnen dragen. Een ander fijn aspect van mijn werk is het samenwerken. Teamwork is ontzettend belangrijk, mede omdat ik me met meerdere onderzoeken tegelijkertijd bezighoud. Je moet elkaar kennen en weten wat elkaars talenten zijn, zodat je samen het onderzoek verder kunt brengen. Doordat je het samen doet, wordt de kwaliteit alleen maar beter.”